تنظیم پرشر سوئیچ کم‌فشار و پرفشار: آموزش قدم‌به‌قدم دانفوس KP با جدول فشار گاز

مهندس حسین موسوی‌نیا ۲۷ آبان ۱۴۰۵ 8 دقیقه مطالعه
تنظیم پرشر سوئیچ کم‌فشار و پرفشار: آموزش قدم‌به‌قدم دانفوس KP با جدول فشار گاز

تنظیم پرشر سوئیچ یعنی تعیین فشاری که در آن کمپرسور قطع و دوباره وصل می‌شود. در پرشر سوئیچ کم‌فشار (LP) فشار وصل (CUT-IN) و اختلاف (DIFF) را تنظیم می‌کنید و فشار قطع از کم کردن این دو به دست می‌آید؛ در پرشر سوئیچ پرفشار (HP) فشار قطع (CUT-OUT) و اختلاف تنظیم می‌شود و فشار وصل دوباره برابر «قطع منهای دیفرانسیل» است. در این آموزش با مثال عددی، جدول فشار گاز و روش کنترل با گیج، تنظیم پرشر سوئیچ‌های رایج مثل دانفوس KP را قدم‌به‌قدم توضیح می‌دهیم.

تنظیم پرشر سوئیچ کم‌فشار و پرفشار دانفوس KP

پرشر سوئیچ چیست و چه انواعی دارد؟

پرشر سوئیچ (Pressure Switch یا پرسوستات) یک کلید فشاری است که با تغییر فشار گاز مبرد، کنتاکت برق کمپرسور را باز یا بسته می‌کند. در سیستم‌های سردخانه، چیلر، یخچال ویترینی بزرگ و کولرهای صنعتی سه نوع اصلی دارد:

  • پرشر سوئیچ کم‌فشار (LP): روی لوله‌ی مکش نصب می‌شود. وقتی فشار مکش از حد تعیین‌شده پایین‌تر برود (مثلاً به‌خاطر نشت گاز یا یخ‌زدگی اواپراتور)، کمپرسور را خاموش می‌کند. در سیستم‌های «پمپ داون» هم وظیفه‌ی خاموش و روشن کردن کمپرسور را دارد.
  • پرشر سوئیچ پرفشار (HP): روی لوله‌ی دهش (رانش) نصب می‌شود. اگر فشار کندانس به‌خاطر کثیفی کندانسور، خرابی فن یا شارژ زیاد گاز بالا برود، کمپرسور را قطع می‌کند.
  • پرشر سوئیچ دوبل (LP/HP): هر دو کار را در یک بدنه انجام می‌دهد؛ مثل مدل KP15 دانفوس.

از نظر برگشت هم دو حالت وجود دارد: ریست اتوماتیک که بعد از برگشت فشار به حد مجاز خودش وصل می‌کند و ریست دستی که تا دکمه‌ی ریست را نزنید وصل نمی‌شود. برای حفاظت پرفشار معمولاً نوع ریست دستی توصیه می‌شود تا علت مشکل حتماً بررسی شود.

کمپرسور کندانسور اواپراتور HP LP LP روی مکش (کم‌فشار) — HP روی دهش (پرفشار)
پرشر سوئیچ کم‌فشار به لوله‌ی مکش و پرشر سوئیچ پرفشار به لوله‌ی دهش کمپرسور وصل می‌شود.

محدوده‌ی تنظیم پرشر سوئیچ دانفوس KP

پرشر سوئیچ‌های سری KP دانفوس رایج‌ترین مدل در بازار تأسیسات برودتی ایران هستند. طبق برگه‌ی فنی رسمی دانفوس، محدوده‌ی تنظیم آن‌ها این است (اعداد به بار نسبی، یعنی همان عددی که گیج نشان می‌دهد):

مدل نوع محدوده تنظیم (بار) دیفرانسیل (بار)
KP1 کم‌فشار، ریست اتوماتیک ۰٫۲- تا ۷٫۵ ۰٫۷ تا ۴
KP1 کم‌فشار، ریست دستی ۰٫۹- تا ۷ ثابت ۰٫۷
KP2 کم‌فشار، ریست اتوماتیک ۰٫۲- تا ۵ ۰٫۵ تا ۱٫۵
KP5 پرفشار، ریست اتوماتیک ۸ تا ۳۲ ۱٫۸ تا ۶
KP5 پرفشار، ریست دستی ۸ تا ۳۲ ثابت ۳
KP15 دوبل LP/HP LP: ۰٫۲- تا ۷٫۵ / HP: ۸ تا ۳۲ LP: ۰٫۷ تا ۴ / HP: ثابت ۴

منبع: برگه‌ی فنی پرشر سوئیچ KP در سایت دانفوس (danfoss.com).

آموزش تنظیم پرشر سوئیچ کم‌فشار (LP) قدم‌به‌قدم

جواب کوتاه: اول فشار وصل را روی پیچ CUT-IN بگذارید، بعد دیفرانسیل را روی پیچ DIFF؛ فشار قطع = فشار وصل منهای دیفرانسیل.

  1. برق را قطع کنید و درپوش پرشر سوئیچ را بردارید. دو پیچ می‌بینید: پیچ بزرگ‌تر با درجه‌ی CUT-IN (یا RANGE) و پیچ کوچک‌تر با درجه‌ی DIFF.
  2. فشار وصل را تنظیم کنید: پیچ RANGE را بچرخانید تا نشانگر روی عدد دلخواه بیاید. در KP دانفوس هر دور کامل این پیچ حدود ۰٫۷ بار تغییر می‌دهد.
  3. دیفرانسیل را تنظیم کنید: پیچ DIFF را بچرخانید؛ هر دور حدود ۰٫۱۵ بار است.
  4. فشار قطع را حساب کنید: CUT-IN منهای DIFF. این عدد باید بالاتر از ۱- بار باشد. مثلاً وصل ۳ بار و دیفرانسیل ۱ بار یعنی کمپرسور در ۲ بار قطع و در ۳ بار دوباره وصل می‌شود.
  5. با گیج چک کنید: گیج دقیق را روی شیر سرویس مکش ببندید، سیستم را روشن کنید و ببینید کمپرسور دقیقاً در چه فشاری قطع و وصل می‌شود. عددهای روی درجه‌ی پرشر سوئیچ تقریبی‌اند.
CUT-IN CUT-OUT DIFF کمپرسور روشن / خاموش
فشار مکش وقتی به CUT-OUT می‌رسد کمپرسور قطع می‌شود و تا رسیدن به CUT-IN خاموش می‌ماند؛ فاصله‌ی این دو همان دیفرانسیل است.

فشار LP را روی چه عددی بگذاریم؟

قاعده‌ی عملی این است که فشار قطع کمی پایین‌تر از کمترین فشار مکش «عادی» سیستم باشد تا در کار معمولی قطع نکند، ولی در کمبود گاز یا گرفتگی، قبل از وکیوم شدن سمت مکش، کمپرسور را خاموش کند. در سیستم پمپ داون، فشار وصل را نزدیک فشار اشباع متناظر با دمای کابین یا کمی پایین‌تر می‌گذارند تا با گرم شدن کابین و باز شدن شیر برقی، کمپرسور روشن شود. برای پیدا کردن فشار متناظر با هر دما از جدول پایین استفاده کنید.

آموزش تنظیم پرشر سوئیچ پرفشار (HP)

جواب کوتاه: در HP، پیچ اصلی فشار قطع (CUT-OUT) را تعیین می‌کند و فشار وصل دوباره = CUT-OUT منهای DIFF.

  1. پیچ RANGE را روی فشار قطع دلخواه بگذارید. در KP5 هر دور حدود ۲٫۳ بار است.
  2. اگر مدل ریست اتوماتیک است، پیچ DIFF را تنظیم کنید؛ هر دور حدود ۰٫۳ بار. در مدل ریست دستی دیفرانسیل ثابت است.
  3. فشار قطع باید بالاتر از بیشترین فشار کندانس عادی در گرم‌ترین روز تابستان و پایین‌تر از حداکثر فشار مجاز کمپرسور و مخزن باشد (از پلاک یا دیتاشیت).
  4. با گیج سمت دهش کنترل کنید: می‌توانید با بستن موقت جریان هوای کندانسور، بالا رفتن فشار و قطع شدن را ببینید؛ این کار را فقط با نظارت کامل و برای چند لحظه انجام دهید.

مثال: در یک سردخانه با گاز R404A که دمای کندانس در گرما حدود ۵۰ درجه است، فشار کندانس حدود ۲۲ بار است. پس تنظیم HP روی حدود ۲۴ تا ۲۵ بار با دیفرانسیل ۴ بار معقول است، به شرطی که از حداکثر فشار مجاز تجهیزات کمتر باشد. این مثال برای فهم روش است؛ عدد نهایی را با برگه‌ی فنی دستگاه خودتان چک کنید.

جدول فشار گاز مبرد برای تنظیم پرشر سوئیچ (بار نسبی)

این جدول فشار اشباع تقریبی سه گاز رایج سردخانه و کولر را در دماهای مختلف نشان می‌دهد (گرد شده، بر اساس جدول فشار–دمای مبردها). برای LP از ستون‌های دمای تبخیر و برای HP از دمای کندانس استفاده کنید.

دما (°C) R134a R22 R404A
۳۰- ۰٫۲- ۰٫۶ ۱٫۰
۲۰- ۰٫۳ ۱٫۵ ۲٫۰
۱۰- ۱٫۰ ۲٫۵ ۳٫۳
۰ ۱٫۹ ۴٫۰ ۵٫۱
۵+ ۲٫۵ ۴٫۸ ۶٫۲
۴۰ ۹٫۲ ۱۴٫۳ ۱۷٫۳
۵۰ ۱۲٫۲ ۱۸٫۴ ۲۲٫۰
۶۰ ۱۵٫۸ ۲۳٫۳ ۲۷٫۶

برای گاز R410A فشارها خیلی بالاتر است (در کندانس ۵۰ درجه نزدیک ۳۰ بار)، پس پرشر سوئیچی انتخاب کنید که برای این گاز و این فشار ساخته شده باشد. برای فشار کاری کولر گازی، مقاله‌ی فشار گاز کولر گازی را هم ببینید.

بار کنتاکت پرشر سوئیچ HP فشار به محدوده قرمز برسد ← کمپرسور قطع
وقتی فشار دهش به عدد CUT-OUT می‌رسد، کنتاکت پرشر سوئیچ پرفشار باز می‌شود و برق کمپرسور قطع می‌شود.

علت قطع و وصل مکرر پرشر سوئیچ چیست؟

اگر کمپرسور هر چند دقیقه با پرشر سوئیچ خاموش و روشن می‌شود (Short Cycling)، این موارد را به ترتیب بررسی کنید:

  • دیفرانسیل خیلی کم: فاصله‌ی قطع و وصل کم است؛ DIFF را بیشتر کنید.
  • کمبود گاز: فشار مکش پایین است و LP مدام قطع می‌کند. نشتی را پیدا و رفع کنید و بعد شارژ کنید.
  • گرفتگی فیلتر درایر یا لوله مویی و یخ‌زدگی اواپراتور: همه فشار مکش را پایین می‌آورند.
  • کندانسور کثیف یا فن خراب: فشار دهش بالا رفته و HP قطع می‌کند.
  • شارژ زیاد گاز یا هوا در سیستم: باعث بالا رفتن فشار کندانس می‌شود؛ سیستم باید تخلیه، وکیوم و دوباره شارژ شود.
  • لوله‌ی مویی (کاپیلاری) پرشر سوئیچ نشتی یا له شده: سوئیچ فشار واقعی را حس نمی‌کند.

پرشر سوئیچ دیجیتال یا مکانیکی؟

پرشر سوئیچ‌های مکانیکی مثل KP ساده، ارزان و بدون نیاز به برق اضافه‌اند و در بیشتر سردخانه‌ها کافی هستند. پرشر سوئیچ‌ها و سنسورهای فشار دیجیتال عدد دقیق را نمایش می‌دهند، خروجی قابل تنظیم دارند و برای کنترل دقیق‌تر یا خطوط هوای فشرده و صنعتی مناسب‌ترند. در دسته‌ی پرشر سوئیچ و سنسور فشار دیجیتال مدل‌های استوک کیینس را می‌بینید؛ این مدل‌ها برای فشار هوا و وکیوم ساخته شده‌اند، نه مستقیم برای گاز مبرد. برای کار شارژ و تست فشار هم پمپ وکیوم و ابزار فشار را ببینید.

پرشر سوئیچ دیجیتال کیینس AP-33A استوک
پرشر سوئیچ دیجیتال کیینس AP-33A (استوک)؛ مخصوص فشار هوا، صفر تا ۱۰ بار.

سؤالات متداول

CUT-IN و CUT-OUT در پرشر سوئیچ یعنی چه؟

CUT-IN فشاری است که کنتاکت در آن وصل و کمپرسور روشن می‌شود و CUT-OUT فشاری است که کنتاکت قطع می‌شود.

دیفرانسیل پرشر سوئیچ چیست؟

اختلاف بین فشار قطع و وصل است؛ هرچه بیشتر باشد کمپرسور دیرتر دوباره روشن می‌شود و قطع و وصل‌ها کمتر است.

پرشر سوئیچ کم‌فشار را کجا نصب می‌کنند؟

روی لوله‌ی مکش کمپرسور یا شیر سرویس سمت مکش، و پرشر سوئیچ پرفشار روی لوله‌ی دهش یا مخزن مایع.

چرا پرشر سوئیچ پرفشار ریست دستی بهتر است؟

چون بالا رفتن فشار دهش نشانه‌ی خرابی (مثل خرابی فن یا کثیفی کندانسور) است و ریست دستی باعث می‌شود قبل از روشن شدن دوباره، علت بررسی شود.

عددهای روی صفحه‌ی پرشر سوئیچ دقیق است؟

نه کاملاً؛ درجه‌ها تقریبی‌اند و دانفوس هم توصیه می‌کند فشار قطع و وصل را با گیج دقیق کنترل کنید.

پرشر سوئیچ KP1 برای پرفشار مناسب است؟

خیر؛ KP1 کم‌فشار است (تا حدود ۷٫۵ بار). برای پرفشار از KP5 یا مدل دوبل KP15 استفاده می‌شود.

برای خرید پرشر سوئیچ، سنسور فشار، گیج و قطعات سردخانه یا مشاوره در تنظیم آن با سرمایش تماس بگیرید. نوع گاز و کاربرد سیستم را بگویید تا مدل و تنظیم مناسب را پیشنهاد کنیم.

تلفن: ۰۵۱-۳۸۵۸۱۰۰۰ و ۰۵۱-۳۸۵۸۳۰۰۰ | موبایل: ۰۹۱۵۱۱۹۱۷۰۴

آدرس: مشهد، آخوند خراسانی ۲۹، نبش مصباح یزدی ۹

اشتراک‌گذاری: تلگرام واتس‌اپ
ادامه بدهید

مقاله‌های مرتبط