کمپرسور LBP و HBP چیست؟ تفاوت با MBP، جدول دمای تبخیر و انتخاب درست برای یخچال، فریزر و آبسردکن

مهندس حسین موسوی‌نیا ۲۷ آبان ۱۴۰۵ 8 دقیقه مطالعه
کمپرسور LBP و HBP چیست؟ تفاوت با MBP، جدول دمای تبخیر و انتخاب درست برای یخچال، فریزر و آبسردکن

کمپرسور LBP و HBP دو رده‌ی کاری متفاوت از موتور یخچال هستند: LBP (Low Back Pressure) برای فشار و دمای تبخیر پایین، یعنی فریزر و یخچال فریزر ساخته شده و HBP (High Back Pressure) برای دمای تبخیر بالا، مثل رطوبت‌گیر و بعضی خنک‌کننده‌های آب. رده‌ی سوم، MBP، بین این دو قرار دارد و بیشتر در یخچال ویترینی و آبسردکن دیده می‌شود. اگر کمپرسوری با رده‌ی اشتباه نصب شود، حتی با اسب بخار درست، موتور داغ می‌کند، اورلود مدام قطع می‌کند و عمر کمپرسور کوتاه می‌شود.

کمپرسور LBP و HBP چیست؛ تفاوت رده‌های کمپرسور یخچال

در این راهنما به پرتکرارترین سؤال‌های تعمیرکارها و خریداران جواب می‌دهیم: LBP یعنی چه، فرق آن با MBP و HBP چیست، رده‌ی کمپرسور را از کجا بفهمیم، برای آبسردکن و یخچال ویترینی کدام را بخریم و آیا می‌شود این‌ها را به جای هم بست؟

کمپرسور LBP و HBP یعنی چه؟

جواب کوتاه: «Back Pressure» یعنی فشار سمت مکش کمپرسور (فشار برگشت از اواپراتور). هرچه دمای اواپراتور پایین‌تر باشد، فشار مکش کمتر است. پس رده‌ی کمپرسور نشان می‌دهد موتور برای کار در چه محدوده‌ای از دمای تبخیر طراحی و آزمایش شده است.

  • LBP (Low Back Pressure): فشار برگشت پایین؛ برای فریزر، یخچال فریزر خانگی و فریزر صندوقی.
  • MBP (Medium Back Pressure): فشار برگشت متوسط؛ برای یخچال ویترینی، کولر نوشیدنی، شیرسردکن، یخساز و آبسردکن.
  • HBP (High Back Pressure): فشار برگشت بالا؛ برای رطوبت‌گیر و بعضی سیستم‌های خنک‌کننده‌ی مایعات که اواپراتورشان نزدیک یا بالای صفر کار می‌کند.

بعضی مدل‌ها دو رده را پوشش می‌دهند و روی برچسب یا کاتالوگ‌شان «L/MBP» نوشته می‌شود؛ یعنی هم برای کاربرد LBP و هم MBP مناسب‌اند.

جدول تفاوت کمپرسور LBP، MBP و HBP (دمای تبخیر و کاربرد)

محدوده‌های زیر از راهنمای رسمی کدگذاری کمپرسورهای سکاپ (دانفوس سابق) گرفته شده است. سازنده‌ها مرز دقیق این رده‌ها را کمی متفاوت تعریف می‌کنند، ولی ترتیب و کاربردها یکسان است.

رده دمای تبخیر معمول کاربردهای رایج
LBP حدود ۱۰- تا ۳۵- درجه (گاهی تا ۴۵-) فریزر، یخچال فریزر، فریزر صندوقی
MBP حدود ۲۰- تا ۰ درجه یخچال ویترینی، شیرسردکن، یخساز، آبسردکن
HBP حدود ۵- تا ۱۵+ درجه رطوبت‌گیر، بعضی خنک‌کننده‌های مایع
محدوده دمای تبخیر (درجه سانتی‌گراد) 45-35-25-15-5-05+15+ LBP MBP HBP
هر رده‌ی کمپرسور برای یک بازه‌ی دمای تبخیر طراحی شده؛ LBP برای سرمای عمیق فریزر و HBP برای اواپراتورهای نزدیک صفر یا بالای صفر.

چرا نمی‌شود کمپرسور LBP را به جای HBP بست (و برعکس)؟

جواب مستقیم: چون بار موتور در دو رده فرق دارد. وقتی دمای تبخیر بالاتر است، گاز ورودی به کمپرسور چگال‌تر است و موتور باید کار بیشتری انجام دهد؛ به همین دلیل موتور کمپرسور HBP گشتاور بیشتری از LBP هم‌اندازه دارد. امبراکو در وبلاگ فنی خود پیامدهای جابه‌جایی را این‌طور توضیح می‌دهد:

کمپرسور LBP در کاربرد HBP

  • قطع و وصل مکرر محافظ حرارتی (اورلود)
  • روشن نشدن یا گیر کردن موتور در لحظه‌ی استارت
  • کوتاه شدن عمر کمپرسور به‌خاطر سایش شفت و صفحه‌ی سوپاپ

کمپرسور HBP در کاربرد LBP

  • داغ شدن بیش از حد بدنه و آسیب به سیم‌پیچ
  • جریان کم گاز برگشتی که دیگر موتور را خنک نمی‌کند
  • داغ شدن روغن و کم شدن خاصیت روانکاری

پس اگر یخچال فریزر شما بعد از تعویض موتور مدام اورلود می‌زند یا موتور زیادی داغ می‌شود، یکی از اولین چیزهایی که باید چک کنید رده‌ی کمپرسور نصب‌شده است، نه فقط رله و خازن.

کمپرسور کندانسور (پرفشار) اواپراتور (کم‌فشار) لوله مویی فشار برگشت (Back Pressure)
«فشار برگشت» همان فشار لوله‌ی مکش بین اواپراتور و کمپرسور است؛ LBP، MBP و HBP بر اساس همین فشار نام‌گذاری شده‌اند.

رده‌ی کمپرسور را از کجا بفهمیم؟

جواب کوتاه: از برچسب روی بدنه، از کد مدل و در نهایت از برگه‌ی فنی (دیتاشیت) سازنده.

۱. برچسب روی بدنه

روی برچسب بسیاری از کمپرسورها مستقیم عبارت LBP، L/MBP یا HBP نوشته شده است. مثلاً روی کمپرسور یخچال دانفوس NLY6F با گاز R134a رده‌ی LBP درج شده و روی کمپرسور امبراکو EMT6170Z رده‌ی HBP.

برچسب کمپرسور دانفوس NLY6F با رده LBP و گاز R134a
کمپرسور دانفوس NLY6F؛ رده‌ی LBP روی برچسب آن درج شده است.

۲. کد مدل سکاپ و دانفوس

در کدگذاری سکاپ، بعد از عدد حجم جابه‌جایی (سی‌سی) یک حرف کاربرد و گاز می‌آید. طبق راهنمای رسمی سکاپ، حرف آخر هم نوع گشتاور استارت را نشان می‌دهد: K یعنی LST (گشتاور استارت کم، مخصوص سیستم لوله مویی که فشارش در خاموشی یکسان می‌شود) و X یعنی HST (گشتاور استارت زیاد، برای شیر انبساط یا سیستمی که فشارش یکسان نمی‌شود). حرف G در بعضی سری‌ها مثل SC12G یعنی مدل برای هر سه رده‌ی LBP/MBP/HBP قابل استفاده است.

۳. دیتاشیت سازنده

مطمئن‌ترین راه، جست‌وجوی کد کامل مدل در سایت سازنده است. در دیتاشیت محدوده‌ی دمای تبخیر، گاز مجاز، نوع راه‌انداز (رله، خازن استارت یا خازن دائم‌کار) و ظرفیت سرمایی در شرایط استاندارد آمده است.

برای هر وسیله کدام کمپرسور را بخریم؟

این جدول جواب سریع سؤال «برای این دستگاه چه موتوری بگیرم؟» است. قبل از خرید، علاوه بر رده، گاز مبرد، ولتاژ و قدرت (مثلاً ۱/۴ یا ۱/۳ اسب) را هم با موتور قبلی یکی کنید.

دستگاه رده‌ی مناسب نکته
یخچال فریزر خانگی LBP معمولاً گاز R600a یا R134a، قدرت ۱/۶ تا ۱/۴ اسب
فریزر صندوقی و ایستاده LBP دمای کابین حدود ۱۸- درجه
یخچال ویترینی و نوشابه MBP یا L/MBP دمای کابین بالای صفر
آبسردکن و شیرسردکن MBP یا HBP بسته به طراحی؛ حتماً از روی موتور قبلی یا دیتاشیت
رطوبت‌گیر HBP اواپراتور بالای صفر کار می‌کند
سردخانه‌ی زیر صفر LBP گاز و قدرت را از روی موتور قبلی بردارید

امبراکو تأکید می‌کند که حتی یک نوع دستگاه، مثل آبسردکن، بسته به طراحی سازنده ممکن است HBP یا L/MBP داشته باشد. پس «آبسردکن = HBP» قانون همیشگی نیست؛ همیشه رده‌ی موتور اصلی را ملاک بگیرید.

۱. ردهLBP / MBP / HBP ۲. گاز مبردR600a / R134a ۳. قدرتاسب بخار / سی‌سی ۴. استارتLST / HST هر چهار مورد باید با موتور قبلی یکی باشد
ترتیب درست انتخاب کمپرسور جایگزین: اول رده، بعد گاز، بعد قدرت و در آخر نوع استارت.

آیا اسب بخار برای انتخاب کمپرسور کافی است؟

نه. دو کمپرسور «۱/۴ اسب» ممکن است یکی LBP و دیگری HBP باشد و ظرفیت سرمایی‌شان در دمای کاری فریزر خیلی فرق کند. ظرفیت هر کمپرسور در کاتالوگ در یک شرایط آزمون مشخص گزارش می‌شود و آن شرایط برای هر رده فرق دارد. برای همین مقایسه‌ی درست، مقایسه‌ی حجم جابه‌جایی (سی‌سی) و ظرفیت در همان دمای تبخیر است. اگر نمی‌دانید موتور فعلی چند اسب است، راهنمای تشخیص قدرت کمپرسور یخچال را ببینید.

LST و HST چه ربطی به LBP و HBP دارند؟

این دو مفهوم جدا هستند ولی معمولاً با هم اشتباه گرفته می‌شوند. LBP/HBP درباره‌ی دمای کاری است و LST/HST درباره‌ی گشتاور لحظه‌ی استارت.

  • LST: برای یخچال و فریزرهای لوله مویی که در زمان خاموشی فشار دو طرف یکسان می‌شود؛ با رله‌ی ساده (سیمی یا PTC) استارت می‌خورد.
  • HST: برای سیستم‌های شیر انبساط یا زمانی که فشار یکسان نمی‌شود؛ معمولاً به خازن استارت و رله‌ی مناسب نیاز دارد.

اگر کمپرسور LST را در سیستمی بگذارید که بلافاصله بعد از خاموشی دوباره روشن می‌شود، موتور نمی‌تواند در برابر اختلاف فشار استارت بخورد و اورلود قطع می‌کند. در این حالت یا باید زمان تأخیر گذاشت یا از نسخه‌ی HST استفاده کرد.

نکات عملی هنگام تعویض موتور یخچال با رده‌ی متفاوت

  1. اگر رده‌ی دقیق موتور قبلی را پیدا نکردید، کاربرد دستگاه و دمای کابین را ملاک بگیرید (جدول بالا).
  2. هرگز موتور LBP را برای دستگاهی که اواپراتورش بالای ۱۰- درجه کار می‌کند انتخاب نکنید؛ طبق کدگذاری سکاپ، این بازه بیرون از محدوده‌ی معمول LBP است.
  3. گاز مبرد کمپرسور جدید باید با سیستم یکی باشد؛ هر گاز فشار کاری خودش را دارد.
  4. بعد از تعویض، فیلتر درایر را عوض کنید و سیستم را کامل وکیوم کنید.
  5. جریان کاری (آمپر) را با کلمپ‌متر بگیرید و با مقدار برچسب مقایسه کنید؛ آمپر بالا و داغ شدن غیرعادی نشانه‌ی انتخاب اشتباه یا شارژ نادرست است.

برای دیدن مدل‌های موجود، دسته‌ی کمپرسور یخچال و فریزر و کمپرسور امبراکو را ببینید؛ کمپرسور امبراکو EMT6170Z استوک (HBP، گاز R134a) نمونه‌ای از موتور رده‌ی HBP است.

منبع اصلی محدوده‌های دمایی: راهنمای کدگذاری کمپرسورهای سکاپ (secop.com).

سؤالات متداول

کمپرسور LBP یعنی چه؟

کمپرسوری که برای فشار مکش و دمای تبخیر پایین (حدود ۱۰- تا ۳۵- درجه) طراحی شده و مخصوص فریزر و یخچال فریزر است.

کمپرسور آبسردکن LBP است یا HBP؟

بیشتر آبسردکن‌ها MBP یا HBP دارند، ولی به طراحی دستگاه بستگی دارد؛ رده‌ی موتور اصلی را از برچسب بخوانید.

آیا می‌توان کمپرسور HBP را روی یخچال فریزر بست؟

توصیه نمی‌شود؛ موتور در دمای پایین فریزر خنک نمی‌شود، داغ می‌کند و سیم‌پیچ و روغن آسیب می‌بینند.

L/MBP روی کمپرسور یعنی چه؟

یعنی آن مدل هم برای کاربرد فشار پایین (LBP) و هم فشار متوسط (MBP) تأیید شده است.

چرا بعد از تعویض موتور، اورلود یخچال مدام قطع می‌کند؟

از علت‌های رایج: رده‌ی اشتباه کمپرسور (مثلاً LBP در کاربرد HBP)، رله یا خازن نامناسب، شارژ گاز نادرست یا استارت دوباره قبل از یکسان شدن فشار در موتور LST.

فرق LST و HST چیست؟

LST گشتاور استارت کم دارد و برای سیستم لوله مویی است؛ HST گشتاور استارت زیاد دارد و برای شیر انبساط یا سیستم بدون یکسان‌سازی فشار است.

برای انتخاب کمپرسور با رده و گاز درست، قبل از خرید با کارشناسان سرمایش مشورت کنید. مدل موتور قبلی یا عکس برچسبش را بفرستید تا معادل مناسب (نو یا استوک) را معرفی کنیم.

تلفن: ۰۵۱-۳۸۵۸۱۰۰۰ و ۰۵۱-۳۸۵۸۳۰۰۰ | موبایل: ۰۹۱۵۱۱۹۱۷۰۴

آدرس: مشهد، آخوند خراسانی ۲۹، نبش مصباح یزدی ۹

اشتراک‌گذاری: تلگرام واتس‌اپ
ادامه بدهید

مقاله‌های مرتبط